İnsan beyin toxumasından hazırlanan biokompyuterlər: elm hara gedir?
İnsan beyin toxumasından hazırlanan biokompyuterlər sürətlə inkişaf edir. Elm adamları və şirkətlər bu yeni texnologiyanın etik və praktiki suallarını müzakirə edir.
İnsan beyin toxumasından hazırlanan biokompyuterlər: elmin yeni istiqaməti
«ScienceAlert» yazır ki, süni zəkanın mövcud mərhələsinin limitləri görünməyə başlayanda elm adamları tam fərqli yanaşmaya - insan beyin hüceyrələrindən qurulan biokompyuterlərə yönəlir. Bu isə, açığı, həm həyəcan, həm də suallar doğurur.
Hazırda laboratoriyalarda yetişdirilən neyronlar sadə oyunlar - məsələn, «Pong» - oynaya bilir, elementar nitq tanıma funksiyalarını yerinə yetirir. Bəs bu yenilik bizə nə verəcək? İnvestisiya axını, beyin toxumasının laboratoriyada yetişdirilməsindəki irəliləyişlər və beyin-kompyuter interfeyslərinin inkişafı bu sahəni daha da sürətləndirib.
Son Xəbərlər
Xiaomi 15 Ultra Qlobal Versiyası
Xiaomi yeni flaqman modeli Xiaomi 15 Ultra-nı qlobal satışa çıxaracağını təsdiqlədi. HyperOS 2.0 ilə yeni dövr başlayır!
Samsung-un Üçqatlanan Telefonu
Samsung, Galaxy Unpacked tədbirində üçqatlanan telefon konseptini təqdim etdi. Yeniliklər haqqında daha çox məlumat əldə edin.
Realme GT 7: Ən Ucuz Smartfon
Snapdragon 8 Elite çipi ilə Realme GT 7 fevral ayında təqdim ediləcək. Yeni xüsusiyyətlər və uyğun qiymət gözləyir.
Elm adamları bildirir ki, indiki beyin orqanoidləri hələ şüur və ya mürəkkəb idrakdan çox uzaqdır. Aktivlik primitivdir, lakin bəzi neyron şəbəkələrinin öz-özünə daha mürəkkəb davranış göstərməsi artıq müşahidə olunur. Buna baxmayaraq, mütəxəssislər “orqanoid intellekti” kimi ifadələrin bəzən reallığı şişirtdiyini deyirlər.
2022-ci ildə Melburn mərkəzli Cortical Labs laboratoriyada yetişdirilmiş neyronların qapalı sistemdə «Pong» oynamağı öyrəndiyini göstərən araşdırma ilə diqqət çəkmişdi. Ardınca etik müzakirələr artdı: beyin toxumasının kompyuter komponentinə çevrilməsi hansı sualları ortaya çıxarır? Əslində bu sual hələ açıq qalır.
Bu arada ABŞ, İsveçrə, Çin və Avstraliyada bir neçə komanda bioloji və elektron sistemləri birləşdirən platformalar yaradır. İsveçrənin FinalSpark şirkəti artıq uzaqdan idarə olunan neyron orqanoidləri təqdim edir. Cortical Labs isə masaüstü biokompyuter CL1 modelini istifadəyə verməyə hazırlaşır.
Akademik dairələr də ambisiyalıdır: Kaliforniya Universitetinin San Dieqo komandası 2028-ci ilə qədər orqanoid əsaslı sistemlərdən Amazon hövzəsində neft sızmalarının trayektoriyasını proqnozlaşdırmaq üçün istifadə etməyi təklif edir.
Mütəxəssislər vurğulayır ki, hazırkı biokompyuterlər yalnız sadə adaptasiya qabiliyyəti göstərir. Növbəti mərhələdə əsas diqqət prototiplərin sabit şəkildə təkrar istehsalı, miqyaslandırılması və praktiki tətbiqlərin tapılması olacaq.
Bir sözlə, texnologiya hələ körpə addımları atır. Ancaq gedişat göstərir ki, «şüur», «şəxsiyyət» və bioloji toxuma ilə maşınların birləşdirilməsi kimi anlayışlar ətrafında müzakirələr gözlədiyimizdən daha tez ciddiləşə bilər.
Bu xəbəri necə dəyərləndirirsiniz?
